Vroeger was ik degene die de scholing van Tess deed. Daar had ik plezier in en in ons schoolplan beschreef ik nog hoe ik de lessen voorbereidde en gaf. Tot mijn ziekte. Ik herstel en dat vraagt energie. Energie heb ik helaas maar beperkt, dus moet ik keuzes maken..

Ted heeft de scholing als vanzelf overgenomen. Geduld was niet altijd zijn sterkste punt, maar sinds mijn ziekte is dat helemaal veranderd. Hij doet de scholing nu en maakt daarvoor dankbaar gebruik van AI. Hij grijpt momenten uit het dagelijks leven aan en maakt daar met ChatGPT een les van. Tess gaat daarmee aan de slag.

Was het nog nooit zo makkelijk? In zekere zin wel. We kunnen haar blijven scholen op vwo-niveau en ons voorbereiden op een mogelijke richting in robotica of luchtvaart, zonder dat we alles zelf hoeven te dragen. Dit betekent overigens niet dat we de scholing nu op de automatische piloot laten draaien. AI is een hulpmiddel. Een van ons blijft de begeleider.

Kort gezegd: bij thuisonderwijs met AI of homeschooling met AI, gebruik je ChatGPT om van een moment in het leven van je kind snel een les te maken op het juiste niveau. Je kind oefent ermee en krijgt uitleg op maat. Jij checkt de inhoud, bewaakt de schermtijd en blijft verantwoordelijk, ook voor de regels, de privacy en een diploma-route.

Hoe werkt thuisonderwijs met AI bij ons?

Bij ons werkt Ted vooral vanuit de flow. Hij grijpt gebeurtenissen in het dagelijks leven van Tess aan en maakt daar met ChatGPT snel een les van, op vwo-niveau. Omdat het op dat moment in haar leven speelt, is er intrinsieke motivatie om er meer van te weten. Taal doen we wel systematisch, omdat ze dat dagelijks nodig heeft in ons leven.

Een voorbeeld: Tess kreeg een bril en toen heeft Ted haar een les gegeven over het oog. Dat gaat heel natuurlijk. Het gewone leven brengt uiteindelijk al zoveel lessen. Die slim inzetten, scheelt enorm veel tijd en frustratie bij het maken van je lessen.

We leven sinds 2018 als nomaden. Op dit moment zijn we in Spanje voor mijn geplande controles in het ziekenhuis. Tess krijgt al die jaren wereldschool. Sinds 1 september 2025 zit ze in de middelbare fase, zodat een vervolgopleiding op vwo-niveau mogelijk blijft. Ze weet nog niet precies wat ze wil en dat hoeft ook niet. We kijken en luisteren goed naar waar ze zelf mee komt en sorteren vast voor. Ze heeft de brains voor VWO en heeft robotica en luchtvaart genoemd, dus proberen we haar zo hoog mogelijk te scholen.

In ons schoolplan beschreven we nog twee focusblokken en één projectblok per dag. Eerlijk is eerlijk: door alles wat er speelt zitten we niet meer altijd strak op die blokken. De lijn van unschooling naar de middelbare fase hebben we eerder verteld. Dit stuk gaat over hoe je dat met AI aanpakt, licht en haalbaar.

Hoe maak je van een moment in het dagelijks leven een les?

Je grijpt een moment uit het dagelijks leven aan en vraagt ChatGPT om daar een les van te maken, bij ons op vwo-niveau. Toen Tess een bril kreeg, maakte Ted er een les over het oog van. Jij kijkt de les na en stuurt waar nodig bij. Het mooie van thuisscholing is dat je in veel minder tijd dan op school lessen kunt overbrengen. Je kunt het ook anders bundelen. Zo is Tess met Engels bijvoorbeeld al in het 5e leerjaar en wiskunde in de 2e.

Hoe duidelijker je het moment maakt, hoe bruikbaarder de les. Je hoeft geen weken vooruit te plannen. Een korte les bij wat er nu speelt en waar nu interesse voor is bij je kind, werkt vaak beter: je ziet sneller of het niveau klopt en je kind heeft op dat moment een reden om te willen weten. Kijk er zelf even naar, streep weg wat niet klopt en ga er dan samen mee aan de slag. Het mooie is ook dat je zelf niet altijd helder hoeft te hebben waar je bent gebleven. Dat onthoud AI ook voor je.

Als leidraad voor de leerdoelen gebruiken we StudyGo. Ik kijk daar jaarlijks naar methodes en oefeningen uit het betreffende leerjaar (of verder in geval van Engels). Als docent heb je er gratis toegang en kun je een goed beeld krijgen van veel vakken. Je kind kan ook zelf oefenen: er zijn verschillende abonnementen, waaronder abonnementen waarbij ze ondersteuning kunnen krijgen van leraren. Wel zo handig voor vakken waar je zelf geen kaas van hebt gegeten. En tegenwoordig kan AI dat ook voor je doen.

Hoe gebruik je AI als tutor bij het oefenen?

AI kan stof steeds opnieuw uitleggen, op verschillende manieren, alsof er een geduldige tutor naast je kind zit. Laat ChatGPT, Gemini of een andere bot één vraag tegelijk stellen en stel in dat je kind eerst moet nadenken, voordat AI het goede antwoord geeft. De tool heeft alle tijd; de ouder bewaakt of het nog ergens over gaat.

Dat is waar Ted en AI elkaar goed aanvullen. Voor alle vakken is zo’n geduldige tutor extra fijn: je kunt net zo snel of langzaam gaan als nodig is voor je kind en je hoeft zelf niet overal meer aan te denken.

Het punt is: het kind moet blijven denken. AI is super in antwoorden geven. Dat is ook het risico.

Hoe maken we het leuker?

Robotica en luchtvaart zijn bij ons de richting waar het voorlopig naartoe gaat, maar Tess volgt dat nu nog niet als vak. We maken er kennis mee als het zich voordoet en dat lijkt nu ook te gebeuren. Toen ik op zoek was naar een homescholing community vond ik een vereniging in Marbella die les gaat geven in robotica en business school. Hoe tof. We hebben Tess opgegeven voor de eerstvolgende beschikbare groep.

Tess leert veel door dingen te doen, dat was al zo toen ze klein was. Groepjes zoals die in Marbella zijn fijn voor haar sociale contacten en ze kan zo alvast een kijkje in de keuken nemen.

Waar moet je rekening mee houden bij thuisonderwijs met AI?

Thuisonderwijs met AI vraagt meer dan een goede prompt. Je houdt rekening met de leerplicht in jouw land, met fouten die ChatGPT kan maken, met schermtijd en privacy en met een diploma-route zoals het staatsexamen. AI maakt het lichter; de verantwoordelijkheid blijft bij de ouder.

Hoe zit het met de leerplicht en vrijstelling in Nederland?

Dit is geen juridisch advies. De regels verschillen per land en ze kunnen veranderen. Wat bij ons destijds paste, is niet automatisch wat bij jou past. Check de actuele regels in het land waar je verblijft en bij de instantie die daarover gaat.

In Nederland zijn kinderen in principe leerplichtig. De hoofdregel is inschrijving op een school, zo legt de Rijksoverheid uit. De Leerplichtwet 1969 kent in artikel 5 gronden voor vrijstelling van die inschrijving. Een beroep daarop gaat via een kennisgeving aan de gemeente: volgens artikel 6 ten minste een maand voordat de leerplicht begint en daarna elk jaar opnieuw voor 1 juli. Zie ook de uitleg van de Rijksoverheid.

In april 2026 heeft de Hoge Raad de toets voor vrijstelling wegens richtingsbezwaren (artikel 5 onder b) aangescherpt, vooral als er openbaar onderwijs binnen redelijke afstand is. De wettekst is niet herschreven, wel de beoordeling. De uitspraak van 21 april 2026 (ECLI:NL:HR:2026:658) komt erop neer dat zo’n beroep bij openbaar onderwijs nog slechts onder uitzonderlijke omstandigheden kan slagen. Ik ga hier niet vertellen wat jij moet doen. Kijk naar de overheid, je gemeente, of de NvvTO. Op Facebook zijn groepen te vinden van ouders die in Nederland en België thuisonderwijs doen. Daar kun je heel veel meer info vinden, dan ik als niet meer ingezetene van Nederland je kan geven.

Zelf zijn we op dit moment in Spanje voor de geplande controles in het ziekenhuis. Ook daar gelden eigen regels: schoolbezoek is er in de kern verplicht voor kinderen van 6 tot 16 jaar en thuisonderwijs is er niet op dezelfde manier als officiële onderwijsvorm geregeld. Check de regels op de plek waar je op dat moment bent, niet alleen die van het land waar je briefadres staat.

Hoe voorkom je dat AI fouten maakt en dat je kind alleen kopieert?

AI kan heel zelfverzekerd iets beweren dat niet klopt. Dat heet hallucineren. Een jaartal, een formule, een “feit” over vliegtuigen: als je het niet checkt, sluipt het de les in. Daarom is AI bij ons nooit de enige bron. Toets tegenaan StudyGo, een lesboek, leerdoelen of een examensite en zet in je prompt: Als je iets niet zeker weet, zeg dat en verzin geen bronnen.

Als je niet oppast, wordt AI een antwoordmachine. Wij vinden dat een kind moet leren nadenken, vastlopen en er weer uitkomen. Eerst zelf proberen, daarna pas de AI erbij. Geen complete werkstukken uit de chat plakken, daarom vragen we Tess ook vaak of ze in haar eigen woorden kan uitleggen wat ze heeft geleerd.

Hoe zit het met schermtijd, privacy en de rol van de ouder?

Thuisonderwijs met AI kan heel snel heel veel scherm worden. Bij ons hoort leren ook bij het leven zelf: bewegen, buiten zijn, talen in het echt gebruiken. Zet een eindtijd op een schermmoment en wissel af met werken met je handen, beweging en/of buiten zijn.

Volgens OpenAI is ChatGPT niet bedoeld voor kinderen onder de 13 en is voor 13 tot 18 jaar toestemming van een ouder of verzorger nodig. Bij jongere kinderen moet een volwassene de interactie doen. Check de actuele voorwaarden als je start. Zet geen namen in combinatie met woonplaats, adres of foto’s in een chat. Je hebt geen achternaam nodig om een les over het oog of over wiskunde te laten maken.

AI maakt een les makkelijker om op te zetten. Het haalt de ouder niet uit de rol. Bij ons ligt die rol nu vooral bij Ted. Ik ben er, maar mijn energie is beperkt. Thuisonderwijs met AI kan het lichter maken als een van de ouders het even niet alleen kan tillen. Het blijft mensenwerk en jij als ouder weet het beste wat je kind nodig heeft.

Op onze scholingspagina kun je je inschrijven voor de wachtlijst van de community. Voor mijn ziekte was ik begonnen met het inrichten van een community, waar mensen die het anders (willen) doen elkaar kunnen vinden. Het idee was ook daar een veilige landingsplek te maken voor kinderen die thuisonderwijs krijgen. Het vraagt nog een beetje geduld.

Hoe kom je tot een erkend diploma bij thuisonderwijs?

Wij toetsen niet de hele dag. Welbevinden weegt bij ons zwaar en bij een-op-een les zie je goed waar iemand staat. Tegelijk willen we de deur naar hbo of universiteit openhouden. Thuisonderwijs of homeschooling levert niet vanzelf een Nederlands diploma op.

Een bekende route is het staatsexamen vo via DUO. Het centraal examen is hetzelfde als op een gewone school. Je bereidt je zelf voor en kunt per vak examen doen. Volgens DUO kun je maximaal tien jaar doen over het behalen van je diploma en mogen resultaten niet ouder zijn dan tien jaar. Aanmelden, kosten en de regel dat je geen staatsexamen buiten Nederland kunt doen, staan hieronder. Voor 2027 geldt volgens DUO 144 euro per vak, met een maximum van 720 euro per examenjaar; check bedragen en data zelf. Internationaal zijn er routes zoals IGCSE en A-levels; IGCSE alleen is meestal niet hetzelfde als vwo. Kijk daarvoor naar de instelling of Nuffic.

Route	Wat het is	Waar je het doet	Let op
Staatsexamen vo (DUO)	Route naar een vmbo-, havo- of vwo-diploma	Op locatie in Nederland (apart geregeld in Caribisch Nederland)	Aanmelden van 15 oktober t/m 31 december voor het jaar erna; je kunt geen staatsexamen doen buiten Nederland
IGCSE en A-levels	Internationale examenroute	Via de examenbureaus, op aangewezen locaties	IGCSE alleen is voor Nederlandse universiteiten meestal niet hetzelfde als vwo; de instelling of Nuffic beoordeelt dat
Alleen thuisonderwijs	Geen Nederlands diploma vanzelf	—	Voor hbo of universiteit heb je een erkende diploma-route of als je ouder bent dan 21 kun je een toelatingsexamen doen.

Wat heb je nodig voor thuisonderwijs met AI?

Voor thuisonderwijs met AI heb je geen kamer vol spullen nodig. Wel een paar dingen die de scholing nú ondersteunen: een laptop, een rekenmachine, een geodriehoek, dat soort dingen en een bron zoals StudyGo voor boeken en oefenstof. Wij werken alleen met Apple; daar houd ik in dit lijstje rekening mee.

Dit zijn suggesties, geen verplichte uitrusting en geen lijst van wat wij precies in huis hebben.

Affiliate-disclaimer: Dit artikel bevat affiliate links naar Amazon. Als je via deze links iets koopt, ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding. Jij betaalt daar niets extra voor. Als Amazon-Partner verdien ik aan kwalificerende aankopen en dat kan ik hard gebruiken nu ik minder kan werken. Dus mocht je iets nodig hebben en het me gunnen, koop dan zeker via een van deze links.

1. StudyGo — Hier kijk ik welke boeken en oefeningen bij het niveau passen, ook als we taal systematisch oefenen. Als docent is de toegang gratis. Je kind kan zelf oefenen: er is een basisversie en als je meer wilt, een abonnement. De actuele pakketten staan op hun site.
2. Apple 13 inch MacBook Air (M5-chip, 16 GB, 512 GB) — Licht, snel en fijn voor lessen, ChatGPT en projecten. Deze listing is de uitvoering in Middernacht; check bij bestelling even de toetsenbordlay-out.
3. EarFun K1 bedrade koptelefoon — een koptelefoon met draad en een volumebegrenzer van 85 dB. Handig voor gesproken uitleg, talen oefenen of een rustig blok als het in huis of daar waar je bent niet stil is.
4. UGREEN aluminium laptopstandaard, in hoogte verstelbaar — Past tot 17,3 inch, dus ook onder een MacBook Air. Klein, opvouwbaar en fijn voor je houding, ook aan een camper- of campingtafel.
5. Casio FX-CG50 grafische rekenmachine — Voor de centrale examens vwo van 2026 en 2027 staat dit model op de toegestane lijst, mits je de examenstand gebruikt. Check altijd even de actuele eisen, want zo’n lijst kan wijzigen.
6. STAEDTLER Mars 568 geodriehoek, 16 cm — Een stevige, transparante geodriehoek voor wiskunde: hoeken, lijnen, dat soort werk. Breukbestendig, met inktnoppen en hij past in een ringband.
7. STAEDTLER Noris 550 schoolpasser — Een metalen schoolpasser met snelverstelling. Fijn voor cirkels en constructies in de wiskunde en hij komt met een etui.
8. Kangaro schoolschriften A4, ruit 10 mm, 5-pack — Gewone A4-schriften met ruitjes, 80 vellen per stuk, in een set van vijf. Handig voor aantekeningen, uitwerkingen en een logboek naast het scherm.

Prijzen vermeld ik expres niet, die bewegen te snel. Kijk op de productpagina voor voorraad en de actuele prijs.

Is thuisonderwijs met AI echt zo makkelijk?

Thuisonderwijs met AI was nog nooit zo makkelijk om een les te maken: van een moment in het leven van je kind iets maken kost weinig voorbereidingstijd. Het nadenken, begeleiden, checken en het echte leven eromheen blijven mensenwerk. Bij ons doen Ted en Tess dat met ChatGPT en ik merk dat dat heel goed gaat. Het geeft mij de rust en de ruimte om verder te gaan met mijn herstel.

Ik ben benieuwd hoe jij dit leest. Werk jij al met AI in het thuisonderwijs of twijfel je nog? Deel het gerust in de comments. Misschien heb jij een toffe prompt die bij iemand net het kwartje doet vallen.

Kort samengevat

Thuisonderwijs met AI maakt het makkelijker om van een gewoon moment een les te maken, maar de ouder blijft verantwoordelijk. Bij ons grijpt Ted het leven van Tess aan en maakt daar met ChatGPT een les van, op vwo-niveau. Uitgangspunt is de lessen zo inrichten dat het kind zelf blijft nadenken.

• We werken vooral vanuit de flow: Ted maakt van een moment in het leven van Tess een les
• Taal doen we wel systematisch
• StudyGo gebruik ik als bron voor richting, boeken en oefenstof.
• AI kan fouten maken: eerst zelf laten nadenken, daarna pas de chatbot.
• In Nederland is inschrijving op een school de hoofdregel. Vrijstelling staat in de Leerplichtwet; de Hoge Raad heeft de toets in april 2026 aangescherpt. Laat je goed informeren als je thuisonderwijs overweegt
• Thuisonderwijs zelf geeft geen diploma. Het staatsexamen vo via DUO is een route, op locatie in Nederland.
• Volgens OpenAI is ChatGPT niet bedoeld onder de 13; voor 13 tot 18 jaar is toestemming van een ouder nodig.
• Je hebt geen kamer vol spullen nodig, wel een paar musthaves die de scholing nu ondersteunen.

Wat zijn veelgestelde vragen over thuisonderwijs met AI?

Hieronder beantwoord ik de vragen die ik het vaakst terugzie over thuisonderwijs met AI: of het alleen schermtijd is, hoe het zit met de leerplicht in Nederland, hoe je vwo-niveau vasthoudt met ChatGPT en hoe je tot een erkend diploma komt.

Is thuisonderwijs met AI hetzelfde als je kind alleen achter een scherm zetten?

Nee. AI kan van een moment een les maken, uitleg geven en laten oefenen. De ouder checkt de inhoud en zorgt voor balans: beweging, echte projecten en tijd zonder scherm. Bij ons grijpt Ted een moment uit het leven van Tess aan en maakt daar met ChatGPT een les van.

Mag je in Nederland gewoon thuisonderwijs of homeschooling geven?

Niet automatisch. In Nederland geldt in principe leerplicht en is inschrijving op een school de hoofdregel. Er bestaan wettelijke vrijstellingsgronden, maar de beoordeling daarvan is streng en in 2026 aangescherpt. Dit is geen juridisch advies: check de actuele regels bij je gemeente en betrouwbare bronnen.

Hoe houd je vwo-niveau vast als je met ChatGPT werkt?

Laat AI lessen maken op vwo-niveau (of het niveau dat past bij jouw kind). Toets die aan betrouwbare stof, bijvoorbeeld via StudyGo, een schoolboek en officiële exameneisen.

Hoe voorkom je dat je kind antwoorden van AI kopieert?

Eerst zelf laten nadenken, daarna pas de chatbot erbij. Laat je kind de stof in eigen woorden uitleggen, werk met mondelinge check-ins en geef geen complete werkstukken uit een chat een plek in het portfolio. AI mag helpen; het bewijs van begrip moet van het kind komen.

Kun je met thuisonderwijs een erkend vwo-diploma halen?

Thuisonderwijs zelf is geen diploma. In Nederland is het staatsexamen vo via DUO een route naar een diploma dat gelijkwaardig is aan dat van een gewone school. Examens doe je op locatie in Nederland. Internationaal zijn er routes zoals IGCSE en A-levels; of die toegang geven tot een vervolgopleiding, beoordeelt de instelling.

Vanaf welke leeftijd mag een kind ChatGPT gebruiken?

Volgens OpenAI is ChatGPT niet bedoeld voor kinderen onder de 13. Voor 13 tot 18 jaar is toestemming van een ouder of verzorger nodig. Zet geen herleidbare persoonsgegevens in chats en laat bij jongere kinderen een volwassene de interactie doen. Check de actuele voorwaarden, want die kunnen wijzigen.

Waar haal je de boeken en oefenstof vandaan als je met AI werkt?

Ik kijk daarvoor op StudyGo, vooral ook als we taal systematisch oefenen. Daar zie je welke methodes en oefeningen bij het niveau passen. Als docent heb je er gratis toegang. Je kind kan zelf oefenen; er is een basisversie en er zijn uitgebreidere abonnementen.